Akarsuyun Debisini (Akımını) Etkileyen Faktörler


Admin

Administrator
#1

Akarsuyun Debisini (Akımını) Etkileyen Faktörler

akarsu-debisi.jpg


Akarsuyun herhangi bir kesiminden bir saniyede geçen su miktarının m³ cinsinden değerine debi (akım) denir. Debiyi etkileyen başlıca faktörler şunlardır:

Yağış miktarı: Akarsu havzasına düşen yağış miktarının fazla olması akarsuyun debisinin artmasını sağlar.

Yağış biçimi: Kış sıcaklıklarının çok düşük olduğu yerlerde yağışlar kar şeklinde düşer. Bunlar kışın erimediği için akarsu bu dönemde beslenemez. Dolayısıyla bu dönemde akarsuda akım düşmesi görülür. ilkbahar aylarında da erimeye bağlı olarak akım yüksek olur.

Yağmur şeklinde yağışların görüldüğü yerlerde ise yağışların kısa sürede akarsulara karışması akarsuyun akımını artırmaktadır.

Sıcaklık: Sıcaklığın arttığı dönemlerde buharlaşma artacağından o dönemde akım düşmesi olur.

Araziyi oluşturan taş ve tabakaların geçirimliliği: Akarsu yatağının geçirimli kayaçlardan oluştuğu olduğu yerlerde yer altına sızan su miktarının artması sonucu debi düşer.

Akarsu yatağı çevresindeki bitki örtüsü: Akarsu kenarında bulunan bitkiler su ihtiyaçlarını karşılamak için kökleriyle suyu çekerler. Bunun sonucunda akarsuyun debisi azalır.

Havzanın genişliği: Akarsu havzası ne kadar geniş olursa akarsuyun taşıdığı su miktarı da artar.

Havzadaki dağların kar buzları: Akarsu havzasındaki dağlarda bulunan kar ve buzullar eriyerek akarsuya karışır ve debiyi artırır.

Beslenme kaynakları: Bir akarsu ne kadar farklı kaynaktan beslenirse akarsuya karışan su miktarı artacağı için debi de artar.

Yer altı suları ve kaynakları: Yer altı su seviyesinin yeryüzüne yakın olduğu yerlerde yer altına sızan su miktarı azalacağı için akarsu debisi artar.

Akarsu yatağının dar veya geniş olması: Akarsu yatağının daraldığı yerlerde akarsuyun akış hızı ve debisi artar. Yatak genişledikçe akarsuyun hızı azalacağı için debi düşer.

Beşeri faktörler: İnsanların akarsulardan kullanma suyu sağlama ve tarımda sulama gibi nedenlerle su çekmesi sonucu akarsuyun debisi azalır.
 



Reklamlar

Facebook

Reklamlar

Üst