Akarsuyun Rejimini Etkileyen Faktörler

Admin

Administrator
#1
Akarsuyun Rejimini Etkileyen Faktörler

Akarsuyun yıl içerisinde gösterdiği debi değişikliklerine akarsu rejimi denir. Akım düzeni olarak da adlandırılır. Su seviyesinde fazla değişiklik olmayan akarsuların rejimleri düzenlidir. Aylara ve mevsimlere göre seviye değişikliği fazla olan akarsuların rejimleri düzensizdir.

Akarsu rejimini etkileyen başlıca faktörler şunlardır:

Yağış rejimi: Yağış rejimleri düzenli olan iklim bölgelerinde yer alan akarsuların rejimleri de düzenli olur. (Ekvator ve Ilıman Okyanus ikliminde olduğu gibi) Yağış rejimleri düzensiz olan iklim bölgelerinde yer alan akarsuların rejimleri ise düzensiz olur.

Yağış biçimi: Yağışın yağmur şeklinde düştüğü bölgelerde yağışın kısa sürede akarsuya karışması nedeniyle akarsu rejimleri daha düzenlidir. Yağışın kar şeklinde düştüğü bölgelerde ise yağan kar kısa sürede akarsuya karışmaz. Bu ise akarsu rejiminin düzensiz olmasına etki eder.

Akarsu kaynağı: Yer altı kaynaklarından beslenen akarsuların rejimleri yağışlarla beslenen akarsulara göre daha düzenlidir.

Sıcaklık ve buharlaşma: Sıcaklık ve buharlaşmasının fazla olması akarsuyun taşıdığı su miktarının azalmasına yol açar.

Havzanın genişliği: Havzası geniş olan akarsular ve farklı iklim sahalarından geçen akarsuların rejimi düzenlidir. Havzası geniş olan akarsular hem yağmur hem de kar suları ile beslenebilir. Bu nedenle akarsu kurak dönemlerde de eriyen kar suları ile besleneceği için akarsuyun debisinde çok fazla azalma meydana gelmez ve rejimi daha düzenli olur.

Arazinin şekli ve eğimi: Eğimin fazla olduğu alanlarda akarsuların debileri daha yüksektir. Bu nedenle kendilerini besleyen kaynak sularını hızlı tüketmeleri sonucu sonraki dönemlerde akarsuyun yatağındaki su miktarı azalabilir. Bu nedenle eğimin fazla olduğu alanlarda yer alan akarsuların rejimleri genellikle düzensizdir.

Ayrıca arazinin geçirimli olduğu bölgelerde yer altına sızan su miktarı artacağı için akarsu rejimleri düzensizdir.

İnsanlar: İnsanların akarsulardan tarımda sulama amacıyla faydalanmaları sonucu akarsuların debileri düşer. Özellikle yaz mevsimlerinde akarsulardan tarımda sulama amacıyla daha fazla su çekilir. Bu nedenle yaz mevsiminde akarsuyun debisinin azalması akarsu rejiminin düzensiz olmasını sağlar.
 

Facebook

Reklam

Üst