Fersa Yayınları Coğrafya 9 Sayfa 37-38 Ölçme Değerlendirme Sorularının Cevapları

#1
Fersa Yayınları Coğrafya 9 Sayfa 37-38 Ölçme Değerlendirme Sorularının Cevapları

A. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız.

1. Dünya’nın şeklinin sonuçları nelerdir?

• Ekvator’dan kutuplara gidildikçe güneş ışınlarının yere düşme açısı küçülür.

• Ekvator çevresi kutuplar çevresinden büyüktür.

Ekvator yarıçapı kutuplar yarıçapından uzundur.

• Yer çekimi, ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe artar.

• Kutuplara gidildikçe paralellerin boyları ve meridyenler arasındaki uzaklık azalır.

• Dünya’nın bir yarısında gece yaşanırken diğer yarısında gündüz yaşanmaktadır.

• Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesine bağlı olarak ortaya çıkan coriolis (koriyolis) kuvvetine bağlı olarak sürekli rüzgârlar ve okyanus akıntıları Kuzey Yarım Küre’de sağa, Güney Yarım Küre’de sola yönlerinde sapmaya uğrar.

2. Gece ve gündüzün birbirini izlemesinin nedeni nedir?

Gece ve gündüzün birbirini izlemesinin nedeni, Dünya’nın ekseni etrafındaki hareketidir. Dünya, kendi ekseni etrafında döndükçe gece ve gündüz birbirini izler.

3. Mevsimlerin süresinin eşit olmamasının nedeni nedir?

Yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı yıl boyunca değişmektedir. Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu zaman 3 Ocak’tır. Bu konuma günberi ya da perihel denir. Dünya, Güneş’e yaklaşınca Güneş etrafındaki dönüş hızı artmaktadır. Bu nedenle Kuzey Yarım Küre’de kış, Güney Yarım Küre’de yaz süresi kısalmakta, şubat ayı 28 gün sürmektedir.

Dünya’nın Güneş’e en uzak olduğu zaman 4 Temmuz’dur. Bu konuma günöte ya da afel denir. Bu dönemde Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüş hızı azalmaktadır. Bu nedenle Kuzey Yarım Küre’de yaz, Güney Yarım Küre’de kış süresi uzamakta, temmuz ve ağustos ayları 31 gün sürmekte, sonbahar iki gün gecikmeyle 23 Eylül’de başlamaktadır.

4. Gece ve gündüz süresinin yıl boyunca değişmesinin nedeni nedir?

Dünya’nın Güneş etrafında dönerken çizdiği yola yörünge, bu yörüngeden geçen düzleme yörünge düzlemi veya ekliptik denir. Ekvator düzlemi ile bu yörünge düzlemi çakışmamakta, aralarında 23° 27’ lık bir açı bulunmaktadır. Diğer bir deyimle Dünya’nın ekseni yörünge düzlemine 23° 27’ eğiktir. Dünya’nın eksen eğikliğine bağlı olarak gece ve gündüz süresi yıl boyunca değişmektedir.

5. 21 Mart günü yeryüzünde hangi olgular yaşanır?

• Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a dik gelir. Bu nedenle Ekvator üzerindeki cisimlerin gölgeleri oluşmaz.

• Kuzey Yarım Küre’de ilkbahar, Güney Yarım Küre’de sonbahar mevsiminin başlangıcıdır.

• Dünya’nın her yerinde gece ve gündüz sureleri birbirine eşittir.

• Aynı meridyen üzerinde ki tüm noktalarda Güneş aynı anda doğar ve batar.

• Ekvator’a eşit uzaklıkta bulunan enlemlere güneş ışınları aynı acıyla gelir.

• Aydınlanma çizgisi kutup noktalarına teğet geçer.

• Bu tarihten sonra Kuzey Yarım Küre’de gündüzler gecelerden uzun olmaya başlar. Güney Yarım Küre’de ise geceler gündüzlerden uzun olmaya başlar.

• Kuzey Kutup Noktasında altı aylık gündüzün, Güney Kutup Noktasında altı aylık gecenin başlangıcıdır.


B. Aşağıdaki cümlelerin noktalı yerlerini uygun sözcüklerle tamamlayınız.

1. Yerel saat farklarının oluşmasının nedeni Dünya’nın KENDİ EKSENİ etrafında dönmesidir.

2. Dünya kendi ekseni etrafında döndüğü için GÜNLÜK sıcaklık farkları oluşmaktadır.

3. Mevsimlerin oluşmasının nedeni Dünya’nın Güneş etrafında dolanması ve Dünya ekseninin YÖRÜNGE düzlemine 23° 27l eğik olmasıdır.

4. Hatay’ın yıl boyunca Sinop’tan sıcak olmasının nedeni Dünya’nın ŞEKLİDİR.

5. Güneş ışınları 21 HAZİRAN günü Yengeç dönencesine dik düşmektedir.

6. Türkiye’de gündüzler 21 ARALIK gününden sonra uzamaya başlar.


C. Haritaya göre aşağıdaki soruları yanıtlayınız.

1. Ekvator düzlemi ile ekliptik düzlem çakışık olsaydı kaç numaralı yer bu durumdan daha az etkilenirdi?

III numaralı yer. Ekvator ve çevresi güneş ışınlarını dik ve dike yakın açı ile almaktadır. Eksen eğikliği olmasaydı Ekvator ve çevresi güneş ışınlarını yıl boyunca dik ve dike yakın açı ile alırdı.

2. Kaç numaralı yerlerde gece ve gündüz arasındaki zaman farkı daha fazladır?

I numaralı yer. Çünkü dünyanın eksen eğikliğine bağlı olarak ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe gece ve gündüz arasındaki zaman farkı artar.

3. Kaç numaralı yerlerde mevsimlerin daha belirgin yaşanması beklenir?

IV numaralı yer. Çünkü orta kuşaktadır. Mevsimler orta kuşakta belirgin olarak yaşanır.


Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız.

1. I. Mevsimler oluşmazdı.
II. Her zaman gece ve gündüz süresi eşit olurdu.
III. Tropikal kuşak genişlerdi.
IV. Gece ve gündüz oluşmazdı.

Dünya ekseni yörünge düzlemine dik olsaydı yukarıdakilerden hangileri gerçekleşirdi?

A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) II ve IV
E) III ve IV

CEVAP: A

2. Aşağıdakilerden hangisi 21 Aralık’ta yaşanan olgulardan değildir?

A) Güney Yarım Küre’de yaz başlar.
B) Kuzey Yarım Küre’de en uzun gece yaşanır.
C) Güney kutbuna gidildikçe gündüz süresi uzar.
D) Aydınlanma çemberi kutup çemberlerinden geçer.
E) Güneş ışınları Ekvator’a dik düşer.

CEVAP: E

3. Haritada numaralarla gösterilen yerlerden hangisinde gece ve gündüz arasındaki zaman farkı daha fazladır?

A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V

CEVAP: D

4. Sürekli rüzgârlar Kuzey Yarım Küre’de sağa, Güney Yarım Küre’de sola doğru sapar.

Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dünya’nın Güneş etrafında dolanması
B) Dünya’nın yörüngesinin elips şeklinde olması
C) Dünya’nın kendi ekseni etrafında batıdan doğuya dönmesi
D) Dünya’nın ekseninin yörünge düzlemine eğik olması
E) Dünya’nın geoit şeklinde olması

CEVAP: C

5. Dünya’nın Güneş’e karşı konumu şekildeki gibi olduğu bir gün için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Güney Yarım Küre’de en uzun gece yaşanır.
B) Her yerde gece ve gündüz süresi eşittir.
C) Kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar.
D) Kuzey Yarım Küre’de yaz başlangıcıdır.
E) Güneş ışınları Yengeç dönencesine dik düşer.

CEVAP: B
 

Reklam

Facebook

Üst