Güneşin Doğuş ve Batış Saatleri Nasıl Hesaplanır?

#1
Güneşin Doğuş ve Batış Saatleri Nasıl Hesaplanır?

Bu tür sorularda genellikle gece-gündüz süresinin eşit olduğu 21 Mart–23 Eylül tarihleri verilir.

Bunların dışında bir tarih için gündüz uzunluğu verilerek güneşin doğuş saati veya batış saati istenebilir.


Örnek Soru-1:
23 Eylül tarihinde güneş Türkiye’nin en batısında 07.30 da doğmuştur.

Buna göre aynı gün Türkiye’nin en doğusunda güneş saat kaçta batmıştır?

Çözüm:
gunesin-batisini-hesaplama-1.png

21 Mart–23 Eylül tarihlerinde gece-gündüz süresi eşit olduğundan güneş doğduktan 12 saat sonra batar. Buna göre;

30° doğuda 07.30’da doğan güneş 19.30’ batar.

Türkiye 26° - 45° doğu meridyenleri arasındadır. Buna göre Türkiye’nin en doğusu 45° doğu meridyeni en batısı ise 26° doğu meridyenidir.

Buna göre Türkiye’nin doğusu ile batısı arasında 19 meridyen farkı vardır.

Bu ise 1 saat 16 dakikalık zaman farkına karşılık gelir.

26° doğuda güneş 19.30 battığına göre 45° doğuda 1 saat 16 dakika önce batar. Çünkü 45° doğu meridyeni daha doğuda olduğu için güneş burada daha önce doğar ve batar.

Dolayısıyla 45° doğu meridyeninde güneş;

19.30 – 1.16= 18.14 de batar.


Örnek Soru-2:
gunesin-batisini-hesaplama-2.png

40° Kuzey enleminde gündüz uzunluğunun 13 saat 20 dk olduğu bir günde Y’de güneş 5.20’de doğmuştur. Buna göre aynı gün X ve Y noktalarında güneş saat kaçta batar?

Çözüm:
Y noktasında güneş 05.20’de doğduğuna göre 13 saat 20 dk sonra yani 18.40’da batar.

X noktasında güneşin batış saatini bulmak için;

İlk olarak X ve Y noktaları arasındaki boylam farkı bulunur.

X noktası 10°B boylamında yer almaktadır.

Y noktası 10°D boylamında yer almaktadır.

X ve Y noktaları farklı yarı kürede olduğu için boylam farkını bulmak için X ve Y noktalarının boylam değerini topları.

Boylam Farkı: 10°D + 10°B = 20°

İki boylam arasındaki zaman farkı 4 dk olduğu için

X ve Y noktaları arasında

Zaman Farkı: 20 x 4= 80 dk = 2 saat vardır.

X noktası Y noktasına göre daha batıda olduğu için güneş Y noktasına göre 2 saat daha geç doğar ve batar.

Buna göre, aynı gün Y noktasında 18.40’da batan güneş X noktasında 2 saat daha sonra yani 20.40’da batar.


Örnek Soru-3:
45° doğu meridyeni üzerinde yer alan M noktasında güneş 17.40’da batmıştır. Buna göre, aynı gün güneş 10° doğu meridyeni üzerinde yer alan N noktasında saat kaçta batar?

Çözüm:
gunesin-batisini-hesaplama-3.png

İlk olarak verilen noktalar arasındaki boylam farkını buluruz.

45°– 10° = 35° (boylam farkı)

35° x 4’ = 140 dk (zaman farkı)

= 2 saat 20 dk.

M noktasında güneş battıktan 2 saat 20 dakika sonra N noktasında batacaktır.

Güneş doğuda erken doğar, erken batar,

Batıda ise geç doğar, geç batar.

Buna göre güneş N noktasında

17.40 + 02.20 = 20.00’da batar.


Örnek Soru-4:
15° Batı meridyeninde güneş saat 05.50’de doğmuştur. Buna göre aynı gün güneşin 06.40’da doğduğu yerin meridyeni nedir?

Çözüm:

Boylamı istenilen yerin saati 15° batı boylamına göre geri olduğundan daha batıdadır. Çünkü güneş daha geç doğuyor.

Önce iki yer arasındaki yerel saat farkı bulunur.

06.38 – 05.50 = 48 dk.

Her meridyen arası 4 dakikadır.

48’ : 4’= 12° iki yer arasında bulunan boylam sayısıdır.

15° batı boylamından 12° daha batıya doğru gidildiğinde 27° batı boylamına ulaşılır.


Örnek Soru-5:
Gece uzunluğunun 10 saat 40 dakika olduğu bir günde 42° Doğu boylamındaki bir P noktasında güneş 20.10’da batmıştır. Buna göre 57° Doğu boylamındaki R noktasında güneş saat kaçta doğmuştur?

Çözüm:

P noktasında 20.10’da batan güneş 10 saat 40 dakika sonra doğar. Buna göre;

P noktasında güneş 06.50’de doğar.

R noktasında güneşin kaçta doğduğunu bulabilmemiz için P ve R noktaları arasındaki zaman farkını bulmamız gerekmektedir.

İlk olarak verilen noktalar arasındaki boylam farkını buluruz.

57°– 42° = 15° (boylam farkı vardır)

15° x 4’ = 60 dk (zaman farkı)

= 1 saat

R noktası P noktasına göre daha doğudadır.

Bu nedenle güneş R noktasında daha önce doğar.

P ve R noktaları arasında 1 saat zaman farkı vardır.

Dolayısıyla R noktasında güneş 1 saat daha önce doğar.

P noktasında 06.50’de doğan güneş R noktasında 05.50’de doğar.

Yerel Saat Hesaplamaları Nasıl Yapılır?

Yerel Saat Hesaplamaları Boylam Bulma
 

Reklam

Facebook

Üst