Mega Yayıncılık Coğrafya 10 Sayfa 181-182-183-184-185-186 Bölüm Değerlendirme Çalışmalarının Cevapla

#1
Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Anadolu'daki dağların genelde doğu-batı doğrultusunda uzanmasının nedeni nedir?
Afrika ve Arap levhalarının kuzeye doğru ilerleyerek Türkiye’yi sıkıştırması etkili olmuştur.
2. Türkiye’de dağların kıyıya paralel uzanmasının sonuçları nelerdir?
Türkiye’nin kuzeyinde ve güneyinde dağlar kıyaya paralel uzandığı için;
Boyuna kıyılar ortaya çıkarmıştır.
Deniz etkisinin iç kesimlere girişini engelleyerek kıyıların bol, iç kesimlerin az yağış alır.
Türkiye’de karasal iklim alanı genişlemiştir.
Kıyı ile iç kesimler arası iklim farklılığı fazladır.
Kıyıda girinti çıkıntının az, kıyı derinliği fazla, kıta sahanlığı dardır.
Kıyı ile iç kesimle arasında ulaşımın zordur.(Ulaşımın geçitlerle sağlanır.)
Kara ve demir yolları doğu-batı yönünde uzanır.
Akarsular genellikle doğu-batı yönlü uzanır.
Doğal liman sayısı az ve limanların hinterlantları dardır.
Falez oluşumu fazla, delta oluşumu azdır.
Kıyı kesimlerde orografik (yamaç) yağışlar görülür.
3. Türkiye’nin genç bir arazi yapısına sahip olduğunun kanıtlarını belirleyiniz.
– Deprem riski yüksektir.
– Sıcak su kaynakları yaygın olarak görülür.
– Genç volkanik dağların çok sayıda olması
4. Türkiye’de akarsuların akış hızı ve aşındırma gücü nasıldır? Bu durumun temel nedeni nedir?
Türkiye’de akarsuların akış hızları ve aşındırma güçleri fazladır. Bu durumun temel nedeni; Türkiye arazisinin genç ve engebeliliğin fazla olmasıdır. Çünkü Türkiye arazisi dördüncü jeolojik zamanda toptan yükselmeye uğramıştır.
5. Karstik şekillenmelere en çok hangi bölgemizde rastlanır? Neden?
Karstik şekillere en çok Akdeniz bölgesi’nde rastlanır. Bunun nedeni Akdeniz Bölgesinde kalkerli (kireçtaşı) arazinin yaygın olmasıdır.
6. Türkiye’deki iç ovaların genellikle çöküntü ovaları olmasının nedenini açıklayınız.
Tektonik hareketler sırasında kırılarak çöken alanların, üzerlerinde alüvyonların birikmesiyle oluşan ovalara çöküntü ovası denir. Türkiye arazisi, 3. zaman ve 4. zaman başlarındaki tektonik hareketlerden çok etkilenmiştir. Bu tektonik hareketlere bağlı olarak üç tane büyük fay kuşağı oluşmuştur. Dolayısıyla Türkiye’de fay hatlarının yaygın olması iç ovaların genellikle çöküntü ovaları olmasını sağlamıştır.
7. Türkiye’de, kısa mesafelerde önemli iklim değişiklikleri yaşanmasının nedeni nedir?
Türkiye’nin yer şekillerinde kısa mesafelerde çeşitlilik fazladır. Bunun sonucu olarak; kısa mesafelerde iklim, bitki örtüsü, toprak türü, tarım ürünü, nüfus dağılışı ve ekonomik etkinlikler farklılaşır.
8. Anadolu’nun kuzeybatısında ve Marmara Denizi çevresinde hangi iklimler görülür? Bu farklılığın temel nedeni nedir?
Etrafının yüksek dağlarla çevrili olması ve yükseltinin fazla olmasından dolayı Anadolu'nun kuzeybatısında sert karasal iklim görülür.
Marmara Denizi çevresinde ise yükseltinin az olması ve deniz etkisinden dolayı Marmara geçiş iklimi görülür.
9. Maki bitki örtüsünün yetişme üst sınırının Akdeniz ve Ege kıyılarımızda farklılık göstermesinin nedeni nedir?
Enlem faktörüne bağlı olarak sıcaklığın azalmasıdır.
10. Ülkemizde tuzlu toprakların görüldüğü yerlerin özelliklerini açıklayınız.
Türkiye’de tuzlu toprakların bulunduğu alanlar kapalı havza ve eski göl tabanlarıdır. Bu yerler taban suyunun toprak
yüzeyine çıktığı ya da çok yaygın olduğu yerlerdir. Ayrıca delta ovalarının deniz suyu etkisinde kalan kısımlarında da tuzlu topraklar görülmektedir.
11. Litosol toprakların ülkemizde yaygın olarak görülme nedenleri nelerdir?
Türkiye dağlık ve engebeli bir ülke olduğu için litosol topraklar yaygın olarak görülmektedir.
12. Türkiye’de relikt ve endemik bitkilerin görülme nedenleri nelerdir?
Mezozoik ve Neozoik’te oluşmuş, günümüzdeki iklim şartlarında yetişmesi mümkün olmayan bitkilere relikt (kalıntı) denir. Türkiye IV. jeolojik zamanda meydana gelen iklim değişiklerinde etkilendiği için ülkemizde relikt bitkiler görülmektedir.
Türkiye’de çok çeşitli iklim tiplerinin görülmesi, Türkiye’nin orta kuşakta yer alması, toprak tiplerinin çeşitlilik göstermesi, yer şekilleri ve yükseltinin kısa mesafelerde değişiklik göstermesi, jeolojik zamanlarda meydana gelen iklim değişmeleri gibi faktörlerin etkisiyle Türkiye endemik bitkiler bakımından zengindir.
13. Ülkemizde antropojen bozkırlar neden yaygın olarak görülür?
İç kesimlerde insanlar tarafından ormanların tahrip edilmesiyle oluşan bozkır alanlarına antropojen bozkır denir. Anadolu’da yaşayan çeşitli kavimler farklı amaçlarla ormanları tahrip ederek azaltmıştır. Tahrip edilen ormanların yerinde iklim koşullarının orman yetişmesine elverişsiz olması nedeniyle yeniden ağaçlar yetişmediği için, buralarda bozkırlar daha yaygın olarak görülür.
14. Konya çevresinde kapalı havzaların geniş alanlar kaplamasının nedenleri nelerdir?
- Etrafının yüksek dağlarla çevrili olması
- Yarı kurak iklim görülmesi
- Yaz mevsiminde sıcaklık ve buharlaşmanın fazla olması bu bölgede kaplı havzaların oluşmasında etkili olmuştur.

Aşağıdaki cümlelerin noktalı yerlerini uygun ifadelerle tamamlayınız.
1. Tersiyerde peneplen halini alan Anadolu yükseldiği için yüksek platolar geniş yer kaplar.
2. Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar,
alp orojenezi sonucu meydana gelmiştir.
3. Türkiye’de dört mevsimin belirgin olarak yaşanmasının temel nedeni,
orta kuşakta bulunmasıdır.
4. Taşeli Platosu oluşum yönünden
karstik plato grubuna girer.
5. Kuzeydoğu Anadolu’da
yükselti v e karasallık nedeniyle sert karasal iklim görülür.
6. Orman varlığı bakımından en fakir kesim Güneydoğu Anadolu’dur.
7. Türkiye, kışın ılık ve yağışlı günlerde İzlanda alçak basınç alanının, ayaz olduğu günlerde ise Sibirya yüksek basınç alanının etkisi altındadır.
8. Türkiye’ye güneyden esen lodos, kıble ve keşişleme rüzgarları ısıtıcı etki yapar.
9. Türkiye’de donlu gün sayısının en fazla olduğu yer,
Van Gölü’nün kuzeydoğusudur.
10. Uzun boylu çayırların bulunduğu alanlarda
çernezyom toprakları yaygındır.
11. Trakya’da ayciceği tarımının yoğun olarak yapıldığı alanlarda
vertisol topraklar yaygındır.
12. Türkiye’de bitki örtüsüyle
yağış dağılışında bir paralellik vardır.
13. Kızılçam ormanlarının tahribi sonucu
maki adı verilen çalı topluluğu oluşur.
14. Ladin, kayın, karacam
Kuzey Anadolu ormanlarına özgü bitki türleridir.
15. İç bölgelerde
kuraklıktan dolayı bitki örtüsü cılızdır.
16. Tarımsal sulama için
akarsular en önemli su kaynağımızdır.
17. Ülkemizde su ürünleri üretiminin yaklaşık % 76’sı
Karadeniz’de yapılır.
Aşağıdaki ifadelerin doğru olanlarına “D”, yanlış olanlarına “Y” harfi yazınız.
1. ( Y ) Anadolu karasındaki faylanmaların temel nedeni, Hint Plakası’nın batıya doğru hareketidir.
2. ( Y ) Türkiye’de dağların uzanış doğrultusundan dolayı kuzey-güney yönlü ulaşım kolaydır.
3. ( Y ) Orta Anadolu'da volkanik arazilerin yaygın olması, toprak verimini azaltmıştır.
4. ( D ) Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili, engebeli ve yüksek bir ülke olduğundan akarsuların boyları kısa, havzaları dardır.
5. ( Y ) Tuz Gölü çevresinde kimyasal çözünme şiddetlidir.
6. ( D ) Van Gölü kapalı havzasının oluşumunu, yağışın az ve arazinin engebeli olması belirlemiştir.
7. ( D ) Türkiye'nin okyanusa kıyısı olmadığından haliç oluşumu gözlenmez.
8. ( D ) Konya Ovası en büyük iç ovamızdır.
9. ( Y ) Türkiye’de en düşük kış sıcaklıklarına Karadeniz’de rastlanır.
10. ( Y ) Doğu Anadolu’da don olayı tarımı etkileyecek şiddette değildir.
11. ( D ) Kuzey Anadolu dağlarının yüksek kesimlerinde görülen podzolik toprakların asit oranı yüksek olup yıkanmış topraklardır.
12. ( Y ) Taşınmış topraklarda horizonlaşma belirgindir.
13. ( Y ) Vertisol, volkanik arazilerde yaygın olarak görülen bir toprak türüdür.
14. ( D ) Türkiye topraklarının yaklaşık 1/5’i, yarı kurak alanların kahverengi topraklarından oluşur.
15. ( D ) Orman topraklarının kireç oranı düşüktür.
16. ( Y ) Türkiye'de nadas alanlarının geniş olmasının temel nedeni, sulama olanaklarının yeterli olmasıdır.
17. ( D ) Türkiye’de bitki örtüsünün zayıf olduğu iç bölgeler, toprak erozyonunun tehlikeli boyutlara ulaştığı alanlardır.
18. ( Y ) Akdeniz ikliminin bozulmaya başladığı alanlarda maki yerine psodomaki denilen bitki formasyonu görülür.

Aşağıdaki soruların doğru seçeneğini işaretleyiniz.
1. Yandaki haritada Anadolu'nun doğusunda bulunan volkanik dağlar gösterilmiştir.
Bu dağların bir çizgi boyunca sıralanmış olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
A) Volkanik depremlerin bölgede sıkça görülmesi
B) Volkanik faaliyetlerin çizgisel bir fay hattı boyunca meydana gelmesi
C) İç püskürük kayaçların bulunması
D) Van Gölü’nün volkanik faaliyetlere sınır oluşturması
E) Doğu Anadolu’nun ortalama yükseltisinin fazla olması
2. Türkiye’de en çok yağış alan yer Doğu Karadeniz kıyılarıyken en az yağış alan yer, Tuz Gölü ve çevresidir.
Bu alanların yağış özelliklerinde görülen farklılıklar, aşağıdaki özelliklerden hangisiyle ilgilidir?
A) Enlemleri
B) Bitki örtüsü
C) Nüfus özellikleri
D) Toprak yapıları
E) Göreli konumları
3. Türkiye’de şehirlerin büyük bir kısmı yüksek deprem riski altında olup birinci derece deprem bölgesi olarak kabul edilir.
Aşağıdaki illerimizden hangisi bunlardan biri değildir?
A) Mardin
B) Erzincan
C) Muş
D) Düzce
E) Hatay
4. Aşağıdakilerden hangisinin oluşumunda iç kuvvetlerin etkisi daha fazladır?
A) Bafra Ovası
B) Tortum Gölü
C) Bafa Gölü
D) Gediz Ovası
E) Kapıdağ Yarımadası
5. Akarsuların getirdiği alüvyonların denizde biriktirmesiyle delta ovaları oluşur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, delta ovası niteliğinde değildir?
A) Çukurova
B) Çarşamba Ovası
C) Amasya Ovası
D) Silifke Ovası
E) Gediz Ovası
6. Aşağıdakilerden hangisi, bir çöküntü ovası değildir?
A) Gediz
B) Göksu
C) Amik
D) Büyük Menderes
E) Bakırcay
7. Aşağıdaki dağlardan hangisi sonmuş bir volkanik dağ değildir?
A) Süphan
B) Erciyes
C) Melendiz
D) Ağrı
E) Tahta
8. Ülkemizde tersiyer ortalarında meydana gelen şıkıma hareketi sonucu kırılmalar olmuş, horst ve graben sistemleri ortaya çıkmıştır.
Aşağıdaki dağlarımızdan hangisi, bu şekilde oluşmuş kırık (horst) dağlarına bir örnektir?
A) Giresun Dağları
B) Nemrut Dağı
C) Akdağ
D) Bozdağlar
E) Yıldız Dağları
9.
Yukarıdaki şekilde gösterilen yağış türü, Türkiye haritasında işaretli yerlerden hangisinde daha yaygın görülür?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E)V
10. Yandaki Türkiye haritasında hangi rakamla gösterilen yerde, en fazla 500 m yüksekliğe kadar yetiştirilebilen bir ürünün tarımı yapılabilir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
11. Türkiye karasının bugünkü görünümünü kazanmasında, aşağıdakilerden hangilerinin etkisi daha fazladır?
A) Dalgalar-rüzgarlar
B) Orojenez-akarsular
C) Volkanizma-buzullar
D) Epirojenez-dalgalar
E) Deprem-buzul
12. Ülkemizde tektonik oluşumlu göllerin yaygın olması aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
A) Orta kuşakta bulunması
B) Yarımada olması
C) Deprem kuşağında yer alması
D) Yükseltisinin fazla olması
E) Yer şekillerinin engebeli olması
13. Rize, ocak ayında Hakkari’den daha sıcak olur.
Bu durum, sıcaklıkla aşağıdakilerden hangisi arasındaki ilişkiye ters düşer?
A) Yükselti
B) Enlem
C) Yağış
D) Denize yakınlık
E) Rüzgârlar
14. Hava raporuna göre sıcaklığın Erzurum’da gündüz 21 °C, gece - 5 °C ; Sinop’ta gündüz 20 °C, gece 13 °C olacağı belirtilmiştir.
Buna göre kentler arasında aynı gün ölçülen sıcaklığın farklı olmasının nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Enlem derecesi
B) Boylam farkı
C) Nem oranı
D) Bitki örtüsü
E) Beşeri faaliyetler
15. Güneydoğu Anadolu ve Orta Anadolu’da ormanların tahrip edildiği alanlarda yağış yeterli olmadığı için orman yerine otsu bitkiler büyüyerek “antropojen bozkır” oluşmuştur.
Aşağıda verilen özelliklerden hangileri, bir bölgede bitki örtüsünün antropojen bozkır olduğunu gösterir?
A) Geniş düzlüklerin yer alması
B) Yerleşmelerin sık olması
C) Farklı otsu bitkilerin bulunması
D) Yer yer orman ağacı topluluklarına rastlanması
E) Toprakların tarıma elverişli olması
16. Aşağıda, kıyılarımızda bulunan bazı kentlerdeki hava sıcaklıkları verilmiştir.
Haritada verilenlere göre sıcaklığın böyle bir dağılım göstermesinde temel faktör, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Denizellik
B) Enlem
C) Boylam
D) Yükselti
E) Bitki örtüsü
17. Ülkemizde birçok alan toprak oluşumuna uygun değildir. Tarım toprağının oluşabilmesi çok uzun süreler alır.
Türkiye’nin geniş alanlarında toprak oluşumunu yavaşlatan doğal nedenler hangi seçenekte bir arada verilmiştir?
A) Kuraklık-eğim koşuluları
B) Kuraklık-düşük sıcaklık
C) Yağışın bol olması-ana kayanın özelliği
D) Kayaçların ufalanma şiddeti-taşınma
E) Canlıların etkisi-eğim koşulları
18. Aşağıda verilen toprak türlerinden hangisi ülkemizde yer almaz?
A) Kahverengi orman toprakları
B) Kestane renkli topraklar
C) Tundra
D) Terra rossa
E) Podzol
19. Kuzeydoğu Anadolu’da daha uzun boylu cayırlar, Orta Anadolu’da ise kısa boylu bozkır adı verilen bitkiler bulunmaktadır.
Doğal ortamda gözlenen bu değişiklik, insan faaliyetlerinde hangi farklılığa yol açmıştır?
A) Göç özelliği
B) Hayvancılık türü
C) Tarım yontemi
D) Sanayi faaliyetleri
E) Madencilik
20.1950’lerde Türkiye topraklarının % 6’sı nadasa bırakılırken 1970’lerde bu oran % 11,2’ye cıkmış, 1990’larda ise % 6,7’ye düşmüştür.
Nadas alanlarındaki bu değişmenin nedenleri, aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A) Çayır ve meraların tarıma açılması-sulama olanaklarının gelişmesi
B) Tarım topraklarının verimsizleşmesi-tarımda makineleşme
C) Erozyonla toprak veriminin azalması-tarım ilaçları kullanımının artması
D) Kuraklık şiddetinin artması-gübre kullanımının artması
E) Tarımda makineleşmenin başlamaması-sulama olanaklarının gelişmesi
21. I. Hidroelektrik potansiyeli en yüksek olan akarsuyumuzdur.
II. Murat ve Karasu, en önemli kollarıdır.
III. GAP’ın en önemli çalışma alanını oluşturur.
Yukarıda bazı özellikleri verilen akarsuyumuz hangisidir?
A) Asi
B) Dicle
C) Aras
D) Fırat
E) Çoruh
22. Türkiye’de dar bir alanda birbirinden farklı toprak tiplerine rastlanabilmesinin temel nedeni, o yörenin hangi özelliğiyle ilgilidir?
A) Buharlaşma koşulları
B) Yağış rejimi
C) Yer şekilleri ve yükselti
D) Güneş ışınlarının geliş açısı
E) Tarımsal faaliyetin türü
 

Son mesajlar

Reklam

Facebook

Üst