Türkiye'de Görülen İklim Tipleri


#1
KPSS Coğrafya -
TÜRKİYE’DE İKLİM ÇEŞİTLERİ


Türkiye’de birbirinden farklı iklim özellikleri görülmektedir. Bu iklim özelliklerinin ortaya çıkmasında coğrafi konum, yer şekilleri, dağların uzanışı, yüksekti ve denize göre konum gibi özellikler etkili olmuştur. Türkiye’de Akdeniz, Karadeniz ve karasal iklim olmak üzere üç iklim tipi görülür.


1. Karadeniz İklimi:

- Karadeniz ve Marmara bölgelerinin Karadeniz kıyılarında görülür.
- Yazları serin, kışları ılık geçer.
- Yıllık sıcaklık ortalaması 13 °C -15 °C ‘dir.
- En fazla yağış sonbaharda, en az yağış ilkbaharda düşer.
- Her mevsim yağışlıdır ve yıllık yağış miktarı 750–2500 mm’dir.
- Dağların kıyıya yakın ve hâkim rüzgâr yönüne dik uzanmasından dolayı Doğu Karadeniz Bölümü en fazla yağış alan yerdir. (2000–2500 mm). Yer şekillerinin daha sade ve dağların kıyıdan daha uzak olduğu Orta Karadeniz Bölümü’nde yağış miktarı azalır. (750-1000 mm). Batı Karadeniz Bölümü’nde ise yağış miktarı 1000-1500 mm arasındadır.
- Karadeniz Bölgesi’nde iç kesimlere gidildikçe karasallık artar. Buna bağlı olarak kış sıcaklıkları düşer, yaz kuraklığı artar.
- Türkiye’de yıllık sıcaklık farkının en az, yıllık yağış miktarının en fazla olduğu iklim tipidir.
- Orografik (yamaç) yağışlar görülür.
- Yağış rejimi düzenlidir.
- Bağıl nem ve bulutluluk oranı fazladır.
- Doğal bitki örtüsü karışık yapraklı ormanlardır.
- Kıyıdan itibaren yükseldikçe bitki örtüsü kuşaklar oluşturur. Kıyıya yakın kesimlerde geniş yapraklı, orta kesimlerde karışık yapraklı ve yüksek kesimlerde ise iğne yapraklı ormanlar yer alır. Orman sınırının üstünde ise alpin çayırlar görülür.
- Karadeniz Bölgesi’nde orman örtüsü altında kahverengi orman toprakları görülür. Yıkanmanın fazla olmasında dolayı bu topraklar tuz ve kireç bakımından fakirdir.


2. Akdeniz İklimi:

- Akdeniz Bölgesi, Ege kıyıları, Güney Marmara ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin batısında görülür.
- Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı geçer.
- Yıllık sıcaklık ortalaması 18 °C -20 °C ‘dir.
- Yıllık ortalama yağış miktarı 600-1000 mm’dir.
- Yağış rejimi düzensizdir.
- En fazla yağış kışın, en az yağış yazın düşer.
- Ege Bölgesi’nde dağların kıyıya dik uzanmasından dolayı Akdeniz iklimi iç kesimlere sokulabilmiştir.
- Enlem etkisiyle Akdeniz Bölgesi’nden Güney Marmara’ya doğru gidildikçe sıcaklık değerleri azalır.
- Cephe yağışları görülmektedir.
- Yıllık sıcaklık farkı azdır.
- Karlı, donlu ve sisli gün sayısı azdır.
- Akdeniz ikliminin doğal bitki örtüsü makidir. Defne, kocayemiş, zeytin, zakkum, keçiboynuzu, mersin vb. başlıca maki türleridir.

Not: Kışların ılık geçmesi ve don olayının nadir görülmesinden dolayı Akdeniz ikliminin etkili olduğu yerlerde turunçgil tarımı ve seracılık gelişmiştir.


3. Karasal (Step) İklim:

- İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu bölgeleri, Ergene Bölümü ve İç Batı Anadolu Bölümü’nde görülür.
- Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk geçer.
- Kış sıcaklık ortalaması 1-2 °C, yaz sıcaklık ortalaması 22-23 °C ve yıllık sıcaklık ortalaması 10-12 °C’dir.
- Yıllık sıcaklık farkı fazladır.
- En fazla yağış ilkbaharda, en az yağış kışın düşer.
- Yıllık ortalama yağış miktarı 300-400 mm’dir.
- Yağış rejimi düzensizdir.
- Konveksiyonel (yükselim) yağışları görülür.
- İlkbahar yağışlarıyla yeşeren, yaz kuraklığı ile sararan step (bozkır) bitki örtüsü görülür.


4. Sert Karasal İklim:

- Doğu Anadolu Bölgesi’nde Erzurum-Kars Bölümü’nde görülür.
- Yazlar serin, kışlar ise soğuk ve uzun geçer.
- Kışın sıcaklıklar 0 °C’nin altına düşer.
- Karlı ve donlu gün sayısı fazladır.
- Yıllık sıcaklık farkı fazladır.
- En fazla yağış yazın, en az yağış kışın düşer.
- Yıllık ortalama yağış miktarı 500-600 mm’dir.
- Yağış rejimi düzensizdir.
- Konveksiyonel (yükselim) yağışları görülür.
- Doğal bitki örtüsü yaz yağışlarıyla yeşeren çayırlardır.
 



Reklamlar

Facebook

Üst