Türkiye'de Toprak Erozyonu ve Erozyondan Korunma Yolları


#1
KPSS Coğrafya -
Türkiye'de Toprak Erozyonu ve Erozyondan Korunma Yolları


Toprağın üst kısmının dış kuvvetler tarafından aşındırılıp taşınması olayına erozyon denir. Dış kuvvetlerden sular ve rüzgâr erozyonu ortaya çıkaran en önemli faktörlerdir.

Dış kuvvetlerin etkisiyle insan müdahalesi olmadan kendiliğinden gerçekleşen erozyona doğal (jeolojik, normal) erozyon denir. Doğal erozyonda toprağın oluşumu ve taşınması bir denge içindedir.

İnsanlar tarafından doğal bitki örtüsünün tahrip edilmesi, arazinin yanlış kullanımı ve doğal dengesin bozulmasıyla gerçekleşen erozyona ise hızlandırılmış erozyon denir. Bu erozyona toprak erozyonu da denir. Hızlandırılmış erozyonla verimli toprak örtüsü aşınarak taşınır ve tarım alanları verimsizleşir.

Türkiye engebeli ve dağlık bir araziye sahip olduğu için toprak erozyonu şiddetlidir. Bu nedenle verimli tarım alanları yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Doğu Anadolu’nun güneyi ve batısı, Toroslar, İç Anadolu’nun doğusu, Ege’nin dağlık alanları ve İç Batı Anadolu Bölümü erozyonun şiddetli olduğu alanlardır. Türkiye’de erozyonun en az görüldüğü yer Karadeniz Bölgesi’dir. Rüzgar erozyonu Konya Karapınar çevresinde daha fazla görülmektedir.


Türkiye’de Erozyonun Nedenleri:

• Arazinin dağlık ve engebeli olması
• Bitki örtüsünün tahrip edilmesi
• Meralarda aşırı ve erken otlatma
• Yarı kurak iklim koşullarının yaşanması
• Yağış rejiminin düzensiz olması
• Yağışların sel karakterli olması
• Toprağın kuru ve taneli olması
• Yanlış arazi kullanımı
• Tarlaların eğim yönünde sürülmesi
• Toprağın nadasa bırakılması
• Toprağın aşırı işlenmesi
• Ormanların ve meraların tarlaya dönüştürülmesi
• Anız yakılması
• Eğimin fazla olduğu yerlerde tarım yapılması


Türkiye’de Erozyondan Korunma Yolları:

• Orman alanları korunmalı ve ağaçlandırma çalışmaları yapılmalı
• Eğimin fazla olduğu yamaçlarda teraslama yapılmalı
• Tarım alanları eğime dik olarak sürülmeli
• Tarım alanları nadasa bırakılmamalı ve nöbetleşe ekim yapılmalı
• Ormanlar ve meralar tarım alanına dönüştürülmemeli
• Anız yakılmasının önüne geçilmeli
• Meralarda aşırı ve erken otlatmanın önüne geçilmeli
• Meralar ıslah edilmeli
• Barajlar çevresinde ağaçlandırma çalışmaları yapılmalı
• Akarsuların ıslah edilmesi
• Rüzgâr erozyonuna açık yerlerde rüzgârın hızını kesen rüzgâr perdeleri yapılmalı
• Erozyonla mücadele eden kurumlara ve vakıflara destek olunmalı
• İnsanlar erozyon konusunda bilinçlendirilmeli


Erozyonun Sonuçları:

• Çölleşmenin ortaya çıkması
• Tarım alanlarında verimin azalması. Bunu sonucunda köyden kente göçün artması
• Verimli tarım alanlarının ortadan kalkması
• Erozyonla taşınan malzemelerle barajların çabuk dolması
• Doğal dengenin bozularak bitki ve hayvanların yok olması
• Sel ve taşkınlarda artışın olması
 


Reklamlar

Facebook

Üst