Türkiye'de Uygulanan Ekonomi Politikaları

#1
Türkiye'de Uygulanan Ekonomik Politikaların Temel Amacı:

-Doğal ve beşeri kaynakları en iyi şekilde değerlendirebilmek
-İstihdamı arttırmak
-Dengeli gelir dağılımını oluşturmak
-Ekonomik ilişkileri yürüterek istikrarlı kalkınmayı sağlamak

1923-1932 Dönemi

 17 şubat 1923 yılında İzmir İktisat Kongresi toplanmıştır. Cumhuriyetin ilk beş yılında yapılan uygulamalar bu kararlara göre şekillenmiştir. Burada alınan kararlar:
 Devletin ekonomiyi özendirici ve düzenleyici olarak etkili olması kararlaştırılmış
 Siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla güçlendirilmesi hedef alınmıştır

Bu dönemde tarım ve sanayi alanında destekleyici politikalar izlenmiştir. Buna göre;

 1925 te aşar vergisi kaldırılmış
 Tarımda makineleşmenin sağlanması için teşvikler verilmiş
 Ziraat Bankası vasıtasıyla çiftçilere kredi sağlanmıştır
 1927 de teşviki sanayi kanunu ve gümrük kanunu çıkarılmıştır

Not: 1929 da çıkan ekonomik bunalım nedeniyle büyük ölçüde devletçilik politikası uygulanmış yerli sanayiyi korumak amacıyla gümrük vergileri konulmuştur.

1932-1950 dönemi

 Bu dönemde Karma ekonomik sistem uygulanmıştır
 1933 de Sümerbank kurulmuş
 Özel sermayenin yetersizliği nedeniyle 1933 ten itibaren devletçilik yoluyla sanayileşme politikasına geçmiştir
 Planlı sanayileşme için 1933-37 yılları arasında I. Beş yıllık sanayi planı,1938-1942 yılları arsında ise II. Beş yıllık sanayi planı uygulanmıştır
 II. Dünya savaşı nedeniyle bu plan uygulanamamıştır.Çünkü savaş ekonomisi uygulanmış ve yatırımlar daha çok savunma amaçlı kullanılmıştır
 Bu amaçla Milli ekonomiyi koruma kanunu çıkarılmıştır

1950-1960 dönemi

 Ülkemizde ekonomik kalkınmanın en hızlı yaşandığı dönemdir
 Ekonomide devletin etkisi azaltılmıştır
 Altyapı çalışmalarına önem verilmiş, önemli kara yolları, sulama, liman, enerji projeleri hayata geçirilmiş
 Türkiye adeta bir şantiye görünümü kazanmıştır
 Ancak tarımda yaşanan gelişmeler sanayileşmede görülmemiştir. Yeteri kadar önem verilmemiştir

1960’tan sonraki dönem

 Ekonomik sosyal ve kültürel kalkınma planlarının uygulanması benimsenmiş buna bağlı olarak 1960 ta devlet Planlama Teşkilatı(DPT) kurulmuştur

Beş Yıllık Kalkınma Planları

 1962 de bir yıllığına uygulanan planın gerçekleşmesi üzerine beş yıllık kalkınma planları hazırlanmış ve ilki 1963-67 yılları arasında uygulanmıştır
 Günümüze kadar dokuz tane kalkınma planı hazırlanmış en son ise 2007-2013 yıllarını kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. (http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan9.pdf)
 Türkiye planlama yaklaşımının en belirgin özelliği özel kesimi yatırıma teşvik etmesidir.
 Devlet imalat sanayisi yatırımlarını azaltmış eldekilerini özelleştirmeye çalışarak altyapı çalışmalarına yönelmiştir
 Günümüzde ekonominin dışa açılımı başlamış, bölgesel ve küresel etkilere açık hale gelmiştir.
 

Facebook

Reklam

Üst