Wolffia - Dünyanın En Küçük Çiçekli Bitkisi


#1
Wolffia - Dünyanın En Küçük Çiçekli Bitkisi

Wolffia.jpg


Güzel bir bahar gününün öğleden sonrasında bir botanik öğrencisi, Hodges Gölü yakınından bulduğu bir su mercimeği örneğini Profesör Armstrong’un biyoloji laboratuarına getirdi.

Profesör mikroskobunda bu ilgi çekici örnekleri incelerken ansızın iri su mercimeği taneleri arasında küçük yeşil benekler fark etti. Birden kafasında şimşekler çaktı, acaba bunlar son 20 yılını aramakla geçirdiği bulunması son derece zor "Wolffia" olabilir miydi? Saatler ilerledikçe iki araştırmacı bu tuhaf taneciklerden birçoğunu daha buldular. Diğer taraftan kütüphanede su bitkileri üzerine yaptıkları araştırmalar sonucunda anladılar ki ellerindeki örnek gerçekten dünyanın en küçük bitkisi olan "Wolffia". Profesör daha önce hiçbir öğrencisinin tek başına Wolffia örneğini getirmediğini düşündüğünde keşiflerinin öneminin daha da farkına vardı. Çünkü kendisi de Wolffia’yı hep yalnız aramış, başka bir bitkinin üzerinde bulunacağını hiç düşünmemişti. Profesör Armstrong gelecek sonbahara kadar Kaliforniya’daki Dieguito Nehri’nde birçoğu çiçek açmış durumda 4 farklı Wolffia türü keşfetti. Tür tanımlamalarının hepsi Zürih’deki Jeobotanik Enstitüsü’nde görevli su mercimeği familyası konusunda dünyaca ünlü otorite olan Prof. Dr. Elias Landolt tarafından doğrulandı. Hodges Gölü’nde (Kaliforniya) gerçekleşen bu önemli buluştan sonra Profesör Armstrong birçok su mercimeği türü daha keşfetti ve dünyada bu konuda uzman diğer birçok bilim adamı ile bağlantılar kurdu. Dolayısıyla oldukça sıradan gibi görünen bir öğleden sonrası Prof. Armstrong’un kariyeri açısından ve en etkileyici çiçekli bitki familyalarından biri olan su mercimeklerinin (Lemnaceae) tanımlanması açısından çok önemli bir dönüm noktası oldu.

Wolffia_bitkisi.jpg


Lemnaceae familyası, havuz, bataklık ve akarsu yüzeylerinde suya bağlı olarak pasif hareket gerçekleştiren 38 çiçekli bitki türünden oluşur. Bu bitkiler dünyanın çeşitli bölgelerinde özellikle ılıman bölgelerde ve tropikal iklimin hâkim olduğu coğrafyada dağılım gösterirler. Yapısal olarak incelendiklerinde bitkilerin temel özelliklerinden olan gövde ve yaprak farklılaşmalarını göstermedikleri, sadece gelişmiş çiçekli bitkilerle bazı dokuları bakımından benzerlik gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Köklerinin bulunup bulunmamasına ve şekillerine göre 5 cinste incelenirler. Bazı botanikçilerin bu bitkileri talluslu bitkiler olarak isimlendirmesine karşın, mantar ve algler kadar ilkel-basit bir yapı göstermemeleri bu görüşü çürütmektedir. Wolffia cinsi üyeleri çiçekli bitkilerin bilinen diğer örneklerinden çok daha basit bir yapı göstermekte ve boyutları 1 mm, hatta daha küçük bile olabilmektedir. Dünyada dağılım gösteren 11 Wolffia türünden beşinin Amerika Birleşik Devletleri’nin batısında bulunduğu bilinmektedir. Bu beş türün Pasifiğin kuzeybatısında nasıl yayılış gösterdiği ise tam bir muammadır. Bu bölgedeki Wolffia örneklerinin ördek gibi su kuşlarının karın bölgelerine tutunarak gölden göle, havuzdan havuza taşındığı düşünülmektedir. Güneydoğu Amerika’da gözlenen örneklerin ise kasırga gibi etkenlerle dağıldığı tahmin edilmektedir.
Dünya üzerinde dağların en üst bölgelerinde yaşayan birkaç santimetrelik papatyalardan tutun da Avustralya’da yaşayan 100 m’lik okaliptüs ağaçlarına kadar yaklaşık 250.000 çiçekli bitki türü yaşamaktadır. Fakat bu bitki türlerinden en küçüğü tartışmasız ki akarsu ve göllerde asılı halde bulunan Lemnaceae familyasına ait Wolffia türleridir. Bu türlerin her biri küçük yeşil tanecikler şeklindedir ve türe has olarak yassı veya yuvarlak şekiller gösterebilirler. Wolffia türlerinin en küçükleri, 1980 yılında Dr. Landolt tarafından tanımlanan ve Avustralya’da yayılış gösteren W. angusta ile tropikal bölgelerde yayılış gösteren W. globosa’dır. Her iki bitkinin de gövdelerinin boyutu 1 mm’den daha azdır. W. globosa’nın diğerine oranla biraz daha küçük olduğu söylenebilir. Ortalama olarak her iki bitkinin de boyutları 0,3-0,6 mm arasında değişmektedir. Yaklaşık ağırlıkları 150 mikrogram ya da örneklemek gerekirse iki küçük tuz kristali kadardır. Bir Wolffia türü en uzun okaliptüs ağacından 165.000 kat daha küçük, en büyük Sequoia ağacından ise 7 trilyon kere daha hafiftir. Bir dikiş iğnesinin deliğine ancak sığabilen Wolffia’nın 5000 kadarı bir yüzüğü doldurabilir. Bitki, gövdesinin belli bir bölgesinde bulunan küçük oyukta mikroskobik boyutlarda olan çiçeklerini oluşturur. Bu küçük yapılı çiçeklerden her biri yalnızca bir erkek organ ve bir dişi organdan oluşur. Erkek organın başçık kısmında bulunan polenlerin olgunlaşmasından önce dişi organ bu polenleri tutmak üzere hazırlanır. Şartların uygun hale gelmesiyle birlikte olgunlaşmış polenler dağılarak diğer Wolffia türlerinin dişi organlarına ulaşırlar. Tozlaşma adı verilen bu olaydan sonra yumurtalık gelişmeye başlar ve torbacık adı verilen tek çekirdekli meyveler oluşur. Doğal olarak bunlar da dünyanın en küçük meyvesi olarak adlandırılabilir.
Wolffia bir bakteri kadardır
J. Travis, 1999 yılında Science News isimli dergide yayınlanan makalesinde, Güney Afrika ülkelerinden Namibya kıyılarının okyanus çökeltilerinden ayrıştırılan yeni kükürt bakterilerinden bahsetmiştir. Kükürt bakterileri kükürt bileşenlerini okside ederek kendi metabolik reaksiyonlarında kullanacakları ATP’yi üretirler. Küresel şekilli bu bakterilerin çapı 0,1-0,75 mm. yani bir Wolffia’nın çapı kadardır. Bir insan gözünün herhangi bir yardımcı alet kullanmaksızın görme gücünün yaklaşık 0,1 mm olduğu düşünüldüğünde bu bakterinin hemen hemen çıplak gözle bile görülebileceği anlaşılır. Bakteri, Bremen’deki Max Planck Enstitüsü Deniz Mikrobiyolojisi Bölümü’nden Heide Schulz tarafından çözelti örnekleri arasında keşfedilmiş ve bu yeni türün ismi Thiomargarita Namibiensis olarak belirlenmiştir. Bakteri, güneş ışınları üzerine vurduğunda beyaz bir şekilde parladığı için kükürt incisi olarak ta isimlendirilir. Sonuç olarak inanılmaz olan çok hücreli çiçekli bir bitkinin tek ve çok basit bir hücre yapısına sahip bir bakteri kadar küçük olabilmesi. Kocaman bir bakteri hücresi, ya da mikroskobik bir çiçekli bitki. Hepsi evrenin ve dünyamızın sayısız harikalarından sadece birkaçı..

http://ekolojimagazin.com/
 


Reklamlar

Facebook

Üst